ИҖТИМАГЫЙ-СӘЯСИ ГОМУМТАТАР ГАЗЕТАСЫ

/№ 136, 22.09.2018/

175 яшь гомер чиге түгел...

 

Һәр икесе туксанга җитеп килгәндә, ничек итеп яшьләрчә җиңел хәрәкәтле, шат күңелле булып калырга? Гомеренең ярты гасырдан артыгын авыл хуҗалыгына багышлаган Солтан ага моның серен... тик тормаудан күрә. Иртә таңнан кичкә кадәр  эштә ул. Элек тә шулай булган, хәзер дә шулай.

4-1  
65 ел бергә гомер иткән карчыгы Җәвидә апа белән Дәр­вишләр бистәсендә үз йортларында яши алар. Каралты-куралары, кош-кортлары, мунчасы-сарае дигән­дәй, һәркайсының төзеклеген көн саен диярлек карап-тикшереп тормасам, кү­ңелем булмый,  ди йорт хуҗасы.


Аларның яшелчә бакчалары да әйләнеп чыккысыз. Ниләр генә үстермиләр анда. Рәттән саный калсаң, озак вакыт кирәк булыр иде. Иртә яздан башлап, кара көзгә кадәр икәүләшеп бакчада кайнашудан ямь һәм ләззәт табып яшиләр.


 Алар үстергән яшелчә, җиләк-җимештән инде үзләре дә күптән мөстәкыйль тормыш белән яшәүче ул-кызлары, кияү-киленнәре, ике дистәдән артык онык-туруннары гына түгел, Дәрвишләр бистәсендә яшәү­челәрнең күбесе авыз итми калмыйдыр. Төрле орлык һәм үсен­теләрне дә күпләр алардан алырга тырыша. Куллары җиңел яки бушлай булганга гына түгел, нинди туфракта нәрсә уңганлыгын белеп биргәнгә.


Киңәш-табыш итәргә кирәк булганда да, яшьләр Солтан ага белән Җәвидә апалары янына килә. Нәрсә-нәрсә, икесенең гомерен бергә кушканда 175 елда  тормыш тәҗрибәсе байтак җыел­ган.


Аларның балачагы да бергә узган. Икесе дә – Буа районы, Иске Тинчәле авылыннан. Бер урамда яшәп, бер мәктәптә белем алганнар. Икесе дә – сугыш чоры балалары.


Бөек Ватан сугышы елларында авылда яшәгән үсмерләрнең нинди язмышка дучар булуы турында китаплардан укыганда да, җан өшеп куя. Сугыш башланганда, нибары 11 яшендә булган Солтан исә ул вакытларның һәр көнен диярлек хәтерендә саклый. Ишле гаи­ләдә өлкән бала буларак, үзәккә үткән салкыннарда ат җигеп, дүрт ел буе иртә таңнан кичке караң­гыга кадәр колхозның иң авыр эшләрендә катнашырга туры килә. Унбише дә тулмаган килеш “Фидакарь хезмәт өчен” медаленә лаек булуы да – шуның нәтиҗәсе.


Үзеннән бары бер яшькә ке­че­рәк Җәвидәне колхозда бер­гәләп эшләгән елларда ук күңеленә беркетеп куйса да, дуслыкның мәхәб­бәткә әйләнүен  һәр икесенә шактый еллар көтәр­гә кирәк була. Солтан баштарак Буа ветеринария техникумын тәмамлап, юллама буенча эшкә урнашырга да өлгерми, армия сафларына алына.


Җәвидә исә Казан дәүләт университетына читтән торып укырга керә. Бер үк вакытта авыл элемтә бүлегендә эшли һәм мәктәптә укыта. Солтан да армия сафларында хезмәт итеп кайтканнан соң, Казан дәүләт ветеринария институтына укырга керә.


Яшьлек үзенекен итә. Торырга урын булмауга, икесе дә укып йөрүгә  карамастан, авырлыкларга баш имичә, бер елдан алар инде гаилә булып яши башлый.


Ул вакыттан соң инде шактый еллар узган. Армия сафларында чагында ук партиягә кергән, яңалыкка омтылучы яшь белгечне хуҗалык  җитәкчесе булып берни­чә ел эшләгәч, КПССның Нурлат район комитетына икенче секретарь итеп билгелиләр. Аннары – Татарстан Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгында һәм 20 елдан артык Татарстан Халык контроле комитетында авыл хуҗалыгы бүлеге җитәкчесе булып эшли. Аның белмәгәне юк, – диләр Солтан ага Алиев турында.


Җәвидә апа исә 60 ел дә­ва­мында мәктәптә математика укыта. Озак еллар Казанның 10 нчы интернат-мәктәбендә эшли. Лаеклы ялга чыккач та, мәктәп җи­тәкчелеге үтенече буенча 75 яшенә кадәр интернат-мәктәптә тәрбияче вазифаларын башкара. Укучылары арасында кемнәр генә юк: республика күләмендә дан алган хезмәт алдынгылары, галимнәр, зур җитәкчеләр, хәтта генераллар да бар. Яраткан тәрбиячеләренең хәлен сораштырып, кунакка килеп йөриләр.


 – Мин – укучыларымны, укучыларым мине яратты. Һәркайсы үз балам кебек якын, – ди Җәвидә апа.


Без килгәндә, Җәвидә апа белән Солтан ага бакча артындагы бә­рәңге кишәрлегендә иде. Бу кишәр­лекне чүп-чардан арындырып, үзләре ясаган. Барыбер буш тора, дип.  “Орлыкны ел саен алыштырып торабыз. Быел уңышы бер­мә-бер яхшырак”, – диләр.


  – Монда ничә сутый соң?


 – Кем үлчәгән инде аны. Ел саен бераз арттыра барабыз. Чүп-чардан да котылабыз, үзебезгә бер шөгыль дә, – диләр, елмаеп.


Юк, нидер җитмәүдән эш­ләү­ләре түгел. Балаларның һәркайсы югары белем алып, тормышта үз урынын тапкан.  Пенсияләре дә җитәрлек, диләр.


Солтан ага белән Җәвидә апа исә сәбәбен эш-мәшәкатьнең сә­ламәт яшәр­­гә мөмкинлек бирүе белән аңлата. 

(“Ватаным Татарстан”,   /№ 134, 14.09.2018/)


Бу язманы шәхси сәхифәгезгә дә урнаштырыгыз:


Язмага фикерегезне өстәгез

Фикерләр: 0

Архив

Котлыйбыз!

Фотохәбәр

Видеохәбәр