ИҖТИМАГЫЙ-СӘЯСИ ГОМУМТАТАР ГАЗЕТАСЫ

/№ 58, 24.04.2018/

Бик күрәсем килде


Ләлә апаны 1952 елда Бөрбаш мәктәбенә урыс теле укытырга җибәрәләр. Шушында гаилә корып, төпләнеп кала. Балалары үсеп җиткәч, Свердловск якларына чыгып китәләр. Быел 91 яшен тутыручы Ләлә апа Шаммасова очрашуга кайтты. Моннан 50 ел элек мәк­тәпне тәмамлаган укучылары белән күреште ул. Маңгайга сырлар сырланса да, чәч­ләр­гә инде күптәннән чал кунса да, күпләр бу көнне укытучылары алдында үзләрен укучы итеп тойды.

2-4
Балтач районының Бөр­баш урта мәктәбендә белем алган укучыларны инде менә ничә еллардан бер йодрыкка туплап, очрашуга чакыралар. 50, 45, 40, 35, 30, 25, 20, 15 ел элек мәктәпне тәмамлаучы Бөрбаш, Алан, Бөрбаш Сәр­дегәне, Нормабаш, Пүскән авылы балалары шул рә­вешле балачак иленә кайтып килә. Ә балачак иле бик кызык икән ул. Сыйныфташлар шактый үзгәргән. Кайбер­ләрен хәтта танымыйсың да. Шулай да ул чактагы шуклык­лары күңелләренә сеңеп калган. Тәртип бозып, мәктәп директорына кергән чакларын да бүген генә булган кебек исләренә төшерделәр. 50 еллыклар, әнә, химия, физикадан формулаларны яттан белүләре белән дә мактанды.

 

Укытучылар салган белем безнең башта әле дә җуел­маган, диде алар.
Менә шул 50 еллык­ларның класс җитәкчесе Ләлә апа Шаммасова була инде. Бөрбаш мәктәбен 10 еллык итеп үзгәрткәч, Ләлә апа, Пүскән авылына барып, тугызынчыга барырга теләү­челәрне Бөрбашка чакыра. Бездә интернат та эшли, авылыгызга да якынрак булыр, килмисезме, ди ул аларга. Алты яшүсмер – бер кыз, биш егет документларын Балтач мәктәбенә тапшырган була. Биш егет Бөрбашка килергә була. Әле ярый бирегә килеп белем алдык, дип искә төшерә Ансар абый. Ләлә апа безнең икенче әниебез булды, диләр.
Шунысы кызык, ул чордагы укучыларның бөтенесе беравыздан, Ләлә апа безне кайгыртып яшәде, кемнең нәрсәсе юк, шуны ничек тә
табып бирергә тырыша иде, диләр.


– Мин бу хакта бөтенләй хәтерләмим, – ди Ләлә апа. – Бөрбашка кадәр мин Әгерҗе районындагы туган авылым Салагышта башлангыч сыйныфларны укыттым. Менә шул вакытта балаларга кием-салымны шактый юлларга туры килде. Бөрбашка килгәч тә шулай булды. Балаларга ярдәм итүем алар­ның күңе­ленә нык кереп калган икән. Үзем дә аптырадым.


Свердлау өлкәсенең Югары Пышма шәһәрендә гомер итүче Ләлә апа, яшьлегем узган, балаларым үскән Бөр­баш авылының урамнарын тагын бер кат урыйсым, хал­кының ничек яшәгән­леген күрәсем килә дигәч, киленем Фидалия алып кайтты, ди. “Бөрбаш халкының тормышы елдан-ел яхшыра, авыл дингә нык тартыла. Монда Җәлил хәзрәтнең тырышлыгы бик зур. Бу кайтуымда моны аеруча сиздем. Яңа мәк­тәпне күреп сөендем. Рәхмәт мәктәп директорына, коллективка, инде менә ничә еллардан бирле безне очраштыралар. Беренче елларда бергә эшләгән укытучылар шактый иде. Хәзер инде без­нең чор укытучылары бер­ничә генә”, – ди Ләлә апа.


– Очрашуга кайтмый калучылар Ләлә ападан үрнәк алса иде, – ди мәктәп директоры Гүзәл Бариева.


Бәйрәмнең иң күңелле мизгелләре дә – өлкән яшь­тәге укытучыларны олылау. Гомер буе эшләсәләр дә, күпчелеге мактаулы исем-дәрәҗәләргә ирешә алмаган. Моны истә тотып, мәктәп дирекциясе 90, 80, 70 яшен тутыручы мөгаллимнәргә “Бөр­баш авылының атказанган укытучысы” исемен тапшыра башладылар. Бу, билгеле, бернинди дә өстенлек бирә торган бүләк түгел. Әмма исемле статуэтканы укытучыларына тапшырганда элек­кеге укучылары аларны алкышларга күмә. Быел бу исем Ләлә апа Шаммасова, Габделхак абый Исхаков, Рузилә апа Шакироваларга бирелде. “Мәктәпнең игелек­ле укучысы” дигән исем дә керткәннәр. Монысы авылга, мәктәпкә ярдәм итүчеләр өчен. Быел бу исемгә Җәлил хәзрәт Фазлыев, Илдар Галиуллин, Зиннур Хөсәенов, Әнәс Мөхәммәтҗанов, Габделнур Хәсәнов лаек булды. Кичәдә исә мәктәпне 30 ел элек тәмамлаган Габделнур гына катнаша алды. Аңа бу исемне тапшырганда, авыл җирлеге башлыгы Сәйдәш Хәкимов сәхнәгә махсус күтәрелеп, Бөрбаш, Бөрбаш Сәрдегәне авылының чиш­мәләрен нәкъ менә Габделнур ярдәме белән төзек­ләндерүләрен әйтте.


– Безнең җирлектәге матур чишмәләрдән су алырга Балтачтан гына түгел, Кукмара районыннан да ки­ләләр. Бу гүзәллекне Габделнур егетләре тудыра, – диде ул.


Ул көнне авыл өстендә кояш балкыды. Гүя күк озак еллар кайта алмаган балаларын шулай елмаеп каршылады. Бу гади очрашу гына түгел, берничә авылны бер­ләштерүче күркәм чарага әйләнде. Сабакташларның сөйләшеп сүзләре бетмәде. Кичә тәмамланганнан соң да күпләрнең тиз генә таралышасы килмәде.

(“Ватаным Татарстан”,   /№ 22, 13.02.2018/)


Бу язманы шәхси сәхифәгезгә дә урнаштырыгыз:


Язмага фикерегезне өстәгез

Фикерләр: 0

Архив

Котлыйбыз!

Фотохәбәр

Видеохәбәр