ИҖТИМАГЫЙ-СӘЯСИ ГОМУМТАТАР ГАЗЕТАСЫ

/№ 56, 17.04.2019/

“Безне каһарманга тиңлиләр”. Кеше пешергәнне ашау тәмлеме?

 

Казан урамнарында еш кына аркаларына мендәр хәтле рюкзак асып, баштанаяк сап-сары яки яшел төстәге киемгә киенгән егет-кызларны очратырга була. Бу – җәяүле курь­ерлар. Ягъни алар кафе-рестораннардан ризыкны өйләргә, офисларга ташый. Рәхәт бит! Акчаңны түлисең дә, кирәк ризыгыңны китереп бирәләр. Өйдә пешерәсе, пешергәннән соң калган тау кадәрле савыт-сабаны юып маташасы да юк.

ss1  
Җәяүле курьер эше җиңел тү­гел. Исеменнән күренгәнчә, алар ризык тулы рюкзакларын аркага асып, җәяү хәрәкәт итә, кирәкле урын­га алып бара. Хәзерге заман каһарманнары, диләр алар турында. Гадәттә ризык ташучылар – яшь­ләр. Бу хезмәтләре өчен аларга күп­ме түлиләр? Рюкзаклары авырмы? Шушы сорауларга җавап эзләп, курьерлар белән танышырга булдык.


Исемен күрсәтмәүне сораган бер курьер егет үз эшенең нечкә­лекләрен аңлатып китте. “Курьер булып 18 яше тулган һәркем урнаша ала. 15 минут дәвамында инструктаж үтәсе, мобиль кушымта эше белән танышасы булачак. Аннан кечкенә генә тест. Ул тестны, гадәттә, барысы да уңышлы үтә. Эш сменасы 4 cә­гатьтән дә кимрәк була алмый. Га­дәттә, атнасына биш меңгә якын акча эшләп була. Хезмәт хакын вакытында бирәләр. Үз сменаң вакытында эшкә чыкмау – иң куркынычы. Штраф түләтәләр, эшеннән колак кагучылар да булгалады”, – ди ул. Курь­ер итеп эшкә алсалар, билгеле бер кагыйдәләрне үтәргә кирәк булачак. Мәсәлән, эшкә пычрак кием белән чыгарга ярамый. Өс-башының чис­талыгын курьер үзе кайгырта, әлбәттә. Эш вакытында, заказың бармы-юкмы, бер тирәдә йөрергә кирәк. Тизрәк булсын өчен, җә­мә­гать транспортын кулланырга була. Тик бу очракта җәяүле курьер юл хакын үзе түли. Ризыкны билгелән­гән урынга китереп җиткергәннән соң, клиентка хәбәр бирергә кирәк. Клиентың җавап бирмәсә, берничек тә элемтәгә кермәсә, ризыкны үзеңә дә ашарга ярый.


– Ризык өчен бирелгән рюкзакка шәхси әйберләрне салырга ярамый. Кыш көне безгә җылы өс киеме бирәләр. Безне киемнәребезгә, зур рюкзакларга карап, каһарман­нарга тиңлиләр әле, – дип уртаклашты җәяүле курьер. Ризык ташучы булып эшкә керергә теләү­челәр арасында акча ягын кайгырту максатын куючылар да, вакытны бушка уздырмас өчен эшләүчеләр дә бар. Гадәттә курь­ер хезмәтенә студентлар алына. Сменаны үз мөмкинлекләреңә һәм вакытыңа туры китереп тә көйләргә мөмкин. Егетләр генә түгел, кызлар да курьер булып эшли. “Хезмәттәш кызларыбызның күбесе үзләре бе­лән газ баллоны йөртә. Дөнья хәлен белеп булмый, куркыта, билгеле. Кичке заказлар вакытында аеруча сак булырга кирәк”, – ди әңгә­мә­дәшем.


Өйгә яки офиска аш-су китер­түнең гадәти күренешкә әйләнеп баруы халыкны ашарга пешерүдән биздермиме соң? Соңгы арада бигрәк тә ешайды бит бу сумкалы иптәшләр. Әле берничә көн элек кенә без яшәгән фатирның подъезд төбендә дә берничә курьер басып тора иде. Баксаң, берсе безнең этаж­га менә икән. Ике бала, әби-бабай, ир белән хатыннан торган күршедәге гаилә чакырткан икән аларны. Кызык хәл: авылда, әбиләре булган гаиләдә, ризыкны әби пешереп куя иде. Нинди кешедән пешертү, кибеттән алу?! Шәһәрнекеләр нинди заманага махсуслашкан бит ә!


Өйгә ризык китертү нәрсәсе белән уңайлы соң? Беренче чиратта, кешеләрне ризыкның төрлелеге кызыктыра. Хәзер бит без бәрәңге белән иткә генә риза түгел (гәрчә аннан әллә нинди тәмле аш-сулар әзерләп булса да). Чит ил кухнясы белән дә таныша башладык. Кафе-рестораннар тәкъдим итеп торгач, күз күргәнне тотып та карыйсы килә бит. Икенчедән, ризык әзер килеш китереп бирелә. Аны, җылысын сакласын өчен, термосавытта алып киләләр. Ачасың да ашыйсың. Табак-савыт юып тору дигән дә онытыла! Ризыкны тиз арада китереп бирәләр. Күп очракта, заказлар бер сәгать эчендә кабул ителә. Тагын бер уңай ягы – арттырып түләү булмау. Кайбер кафе-рестораннар бушлай китереп бирү хезмәтен дә күрсәтә. Әле күбрәк заказ биргән саен, төрле ташламалар да җыярга мөмкин. Даими клиентларга да башка караш.


Шәһәрдә башка кануннар. Кеше ашыгып яши. Эштән кайтып җиткәнче, ярты гомере “бөке”дә уза. Ә район-авылларда ни хәл икән? Билгеле, анда алай ук кыланулар юк әле. Әмма пилмән, кәтлит ясап сатучылар, токмач кисеп бирүче­ләр, заказга камыр ризыкларын ясаучылар яңгырдан соң чыккан гөмбәләр кебек артып кына тора. Үзе кисмәгән токмач, үзе пешермә­гән бәлеш белән яшимени авыл халкы да?!


Аш-су остасы Гөлүсә Хөсәенова әлеге күренешнең уңай якларына гына игътибар итте. Кеше ризык әзерләргә иренми, бу – бары тик заман таләбе, ди ул.


– Кеше бар нәрсәгә дә прагматик күзлектән, ягъни үзенә файдалы ягын кайгыртып карый. Хәзер дөнья куабыз бит, берничә җирдә эшлибез дә хәтта. Әлбәттә, өйдә нидер пешерү күп вакытны ала. Кыйбатка да төшә, − дип саный Гөлүсә. – Әйтик, аш-фәлән уздырсаң да, берничә көн алдан әзерләнә башларга кирәк. Мәшәкате күп. Әле бит ул ризыкны табынга чыгарганда уңармы-юкмы дип ут йотып торасың. Бу эшне чын осталар эшләгәндә, курыкмыйсың. Ризыкка заказ бирәсең дә тыныч күңел белән барып кына аласың. Уңайлык ягыннан да отышлы – өеңә кадәр китереп тә бирүчеләр бар.


Кайчагында ялкауланып аласы килә шул. Чит ризыкка да күз төшкәли. Акчаң булса, ризык китереп бирү хезмәтен кулланырга ярый. Әмма көн дә бәйрәм, көн дә туй булмый, бөтен акчагызны шуңа гына сарыф итә күрмәгез. Үзегез, күңел биреп, бисмилла әйтеп пешергән ризыктан да тәмлерәге юктыр инде ул.

(“Ватаным Татарстан”,   /№ 39, 15.03.2019/)


Бу язманы шәхси сәхифәгезгә дә урнаштырыгыз:


Язмага фикерегезне өстәгез

Фикерләр: 0

Архив

Котлыйбыз!