Форум эшендә Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов кушуы буенча Татарстанның парламент делегациясе катнашты, аның составында – Дәүләт Советының Дәүләт корылышы һәм җирле үзидарә комитеты рәисе Альберт Хәбибуллин, Югары Ослан муниципаль районы башлыгы Евгений Варакин, Татарстан Республикасының Беларусь Республикасындагы сәүдә-икътисадый вәкиле Илһам Кашапов һәм башка рәсми затлар.
Пленар утырыш Россия һәм Беларусь парламентларының югары палаталары җитәкчеләре – Россия Федерациясе Федераль Собраниесе Федерация Советы Рәисе Валентина Матвиенко һәм Беларусь Республикасы Милли Собраниесе Республика Советы Рәисе Наталья Кочанова рәислегендә узды. Пленар утырышта дәүләт хакимияте органнары, федераль һәм төбәк профильле министрлыклар һәм ведомстволар җитәкчеләре, Россия һәм Беларусь эшлекле даирәләре вәкилләре катнашты.
Пленар утырышта катнашучыларга видео сәламләү белән Россия Федерациясе Президенты Владимир Путин һәм Беларусь Республикасы Президенты Александр Лукашенко мөрәҗәгать итте.
Владимир Путин үзенең мөрәҗәгатендә Татарстанны Беларусь белән багланышлар буенча берничә тапкыр лидер төбәкләр арасында атады. Россия Президенты ассызыклаганча, тыгыз төбәкара хуҗалык кооперациясе нәтиҗәсендә ике яклы товар әйләнеше узган елда чираттагы рекордны куйган һәм 52 млрд доллар тәшкил иткән. Быел үсеш дәвам итә – беренче кварталда 7% тан артык.
Владимир Путин сүзләренә караганда, ике илнең дә регионнары югары технологияле секторларда импортны алмаштыру буенча 26 уртак проектны гамәлгә ашыруга җәлеп ителгән. «Мәскәү өлкәсендә Белорусь партнерлары катнашында заманча таудан казылмалар чыгару җайланмалары җитештерелә, Новосибирск өлкәсендә – станоклар төзү өчен комплектлау җайланмалары, Татарстанда Минск тракторы техникасын җыю оештырылган, – дип билгеләп үтте Россия Президенты. – Беларусь гражданлык авиациясе заводларының Иркутск, Ульяновск, Түбән Новгород һәм Воронеж өлкәләренең «МС – 21» һәм «Сухой Суперджет-100» лайнерларын чыгару белән шөгыльләнүче төбәкара кластеры белән җитештерү кооперациясе җайга салынган. Свердловск һәм Брест өлкәләренең конструкторлык бюролары «Освей» җиңел күп максатлы самолет проекты өстендә эшлиләр. Белорусьның әйдәп баручы «Интеграл» һәм «Планар» заводлары Татарстанга, Түбән Новгород һәм Мәскәү өлкәләренә электроника җитештерү өчен компонентлар җибәрәләр. Мәскәү, Санкт-Петербург һәм Минск предприятиеләре элемтә системалары, мәгълүматларны тапшыру һәм информатика өчен оптик җайланмалар һәм фотоника приборлары булдыру буенча нәтиҗәле кооперация чылбырлары төзеделәр».
Пленар утырышта катнашучыларга мөрәҗәгать итеп, Беларусь Республикасы Президенты Александр Лукашенко ассызыклаганча, ике дәүләтнең үзара хезмәттәшлегенең икътисадый өлеше нигез булып тора. «Гражданнарның иминлеге, илебезнең иминлеге һәм суверенитеты икътисадның үсеш дәрәҗәсенә, сәнәгать, аграр потенциалның ныгуына бәйле, – дип билгеләп үтте Александр Лукашенко. – Нәкъ менә төбәкләр Союздаш дәүләтне яшәргә сәләтле һәм тышкы чакыруларга чыдам итә торган матди нигезне формалаштыра».
Валентина Матвиенко пленар утырышны ачып, быел Беларусь һәм Россия бергәлеген оештыру турында шартнамәгә кул куюга 30 ел тулуын искәртте. «Әлеге документ, асылда, алга таба Союз төзелешенә этәргеч булды. Шушы өч дистә ел эчендә без Евразия киңлегендә иң уңышлы интеграцион берләшмәләрнең берсен булдыра алдык», – дип басым ясады Валентина Матвиенко.
«Форумны уздыру урыны очраклы гына сайланмаган – Минскида һәм Минск өлкәсендә эре сәнәгать предприятиеләре, куәтле агросәнәгать комплексы, заманча логистик һәм инвестицион мәйданчыклар тупланган. Биредә икътисадның җитештерүдә, технологияләрдә, кешеләрне эш белән тәэмин итүдә, территорияне үстерүдә һәм тормыш сыйфатын үстерүдә дәүләт тотрыклылыгының реаль факторына әверелүе аеруча ачык күренә», – дип билгеләде Наталья Кочанова.
Татарстан форум мәйданчыклары эшендә актив катнаша. Ун елдан артык Беларусь республикабызның төп тышкы сәүдә партнерлары рәтенә керә. Узган ел товар әйләнеше 717,5 млн. АКШ долларын тәшкил иткән.
Татарстанның Беларусь төбәкләре белән үзара мөнәсәбәтләре ныклы хокукый базага корылган. Әйтик, 2004 елда Татарстан Республикасы Хөкүмәте һәм Беларусь Республикасы Хөкүмәте арасында килешү имзаланды, ике яклы эш төркеме төзелде, ике ел элек Татарстанның Беларустагы вәкиллеге яңадан эшли башлады, ә былтыр Казанда Беларусь Генераль консуллыгын ачу турында Россия Хөкүмәте күрсәтмәсе имзаланды.
Делегацияләрнең үзара визитлары һәм парламентара хезмәттәшлек активлашты. Аерым алганда, 2022 елда Россия һәм Беларусь төбәкләре форумы кысаларында Гроднода Татарстан Дәүләт Советы һәм Минск өлкәсе Депутатлар Советы арасында хезмәттәшлек турында килешү имзаланды, ә бер елдан соң Уфада шундый ук форумда Татарстанның Балык Бистәсе районы белән Минск өлкәсенең Стародорожский районы арасында, кичә Татарстанның Югары Ослан районы белән Минск өлкәсенең Столбцово районы арасында килешү имзаланды.
Хакимиятнең барлык тармакларындагы һәм дәрәҗәләрендәге кызыксынулы хезмәттәшлек уртак бизнес-проектларны киңәйтергә мөмкинлек бирә. Республика предприятиеләренең «Белнефтехим» концерны, Минск трактор заводы, Беларуськалий, МТЗ һәм Беларусьның башка предприятиеләре белән актив хезмәттәшлеге дәвам итә. Татарстан авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләре белорус техникасын яхшы беләләр һәм бәялиләр. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, Татарстанның агросәнәгать комплексында Белорус тракторлары барлык машина-трактор паркының 60% диярлек тәшкил итә, азык җыю комбайннары – паркның яртысын диярлек. Өч ел элек Минск трактор заводы «Алабуга» махсус икътисадый зонасы территориясендә үзенең «МТЗ-Татарстан» сәүдә-җитештерү компаниясен оештырды, «РариТЭК» холдингы белән берлектә МТЗ 1221 газ тракторын эшләгән һәм сертификацияләгән. Агросәнәгать комплексы өлкәсендә хезмәттәшлек тә актив үсә.
Республиканың эре шәһәрләрендә берничә ел дәвамында белорус шәһәр транспорты үзен күрсәтте. Хәзерге вакытта Казан маршрутларында автобус паркының 40% диярлек белорус автобуслары, ә шәһәр трамвай паркының 37% белорус трамвайлары тәшкил итә. 2023 елдан җәмәгать транспорты паркы заманча МАЗ 303 экологик троллейбуслары белән сизелерлек тулыланды. Сәүдә-икътисадый, мәдәни һәм гуманитар элемтәләрдән тыш, «Минскида Казан көннәре» һәм «Казанда Минск көннәре»нә дә ихтыяҗ зур булды.
Россия һәм Беларусь төбәкләре форумы күптән инде төбәк диалогының уникаль мәйданчыгына әверелде – бу хакта бүген утырышта катнашучыларның күбесе сөйләде. Киләсе Союздаш дәүләтләр регионнары форумы Россиядә узачак.
БЕЗНЕҢ МАКС КАНАЛЫНА ЯЗЫЛЫГЫЗ!
Фикер өстәү
Фикерегез