Бөгелмә районы - республикабызның сәнәгать үзәкләренең берсе. Бу хакта бүген Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов 2025 елда социаль-икътисадый үсеш йомгаклары һәм 2026 елга бурычлар буенча Бөгелмә районы Советы утырышында белдерде. Утырыш Яшьләр сараенда узды.
Утырыш башланыр алдыннан Рөстәм Миңнеханов шефлыкка алынган территорияләргә гуманитар ярдәм белән зур йөк автомобильләре озатты. Аннары республика Рәисе Бөгелмәнең 250 еллык юбилее алдыннан казанышларга һәм үсеш планнарына багышланган күргәзмә белән танышты.
Хисап нотыгы белән Бөгелмә районы башлыгы Дамир Фәттахов чыгыш ясады. Ул ассызыклаганча, өстенлекле бурыч - махсус хәрби операциядә катнашучыларга һәм аларның гаиләләренә ярдәм итү. Гомуми эшкә битараф булмаган бөгелмәлеләр: волонтерлар, предприятиеләр, җәмәгать эшлеклеләре зур өлеш кертә. Узган ел районнан МХО зонасына 265 тонна гуманитар ярдәм җибәрелгән. Бөгелмәдә МХОдә катнашучылар һәм ветераннар өчен федераль тернәкләндерү үзәге ачылуга әзерләнә. Планда гамәлгә кертү срогы - 2027 ел.
Узган ел Бөгелмәдә район үзәк хастаханәсендә капиталь ремонтның беренче этабы төгәлләнгән. Хастаханәне тулысынча тәртипкә китерү ике ел эчендә планлаштырыла. Республика бюджетыннан бу максатларга 940 млн сум акча бүлеп бирелә. Шул ук вакытта кадрлар мәсьәләсе кискен кала. Бүгенге көндә Бөгелмә үзәк район хастаханәсендә 146 табиб һәм 813 урта медицина хезмәткәре эшли, комплектлашу 47%ка якын. Бөгелмәгә белгечләр җәлеп итү, шул исәптән торак мәсьәләләрен хәл итү буенча системалы эш алып барыла.
Республика җитәкчелеге ярдәме белән соңгы елларда Бөгелмәдә лаеклы спорт инфраструктурасы булдырылган: боз сарае, ике бассейн, көрәш сарае, күп функцияле спорт үзәкләре, чаңгы базасы һәм «Энергетик» стадионы. Нәтиҗәдә, район халкының 68%ы диярлек даими рәвештә физик культура һәм спорт белән шөгыльләнә.
Бөгелмә районы Татарстанда мәктәп белеме сыйфаты буенча, Казан һәм Чаллыдан гына калышып, өченче урында тора. Быел берьюлы ике Бөгелмә мәктәбендә өстәмә корпуслар төзелә башлаган. Мәктәпләрнең һәрберсенең мәйданы ике тапкырга диярлек артачак, ә балалар бер сменада укый алачак. Шулай ук Бөгелмәдә КНИТУ-КХТИның көндезге филиалын үстерү планы формалаштырыла.
Илнең күп кенә муниципалитетларындагы кебек үк, Бөгелмәнең коммуналь инфраструктурасы да искергән хәлдә. Су белән тәэмин итү челтәрләренең тузганлыгы - 69%, су агызу челтәрләренең - 70%, җылылык челтәрләренең 60% тәшкил итә. Коммуналь инфраструктураны модернизацияләүнең яңа республика программасы кысаларында Бөгелмә районында «Көнбатыш" ВНС реконструкцияләнгән һәм 10 км га якын яңа челтәр төзелгән. Бу Бөгелмәдә яшәүчеләрне ышанычлы су белән тәэмин итүне торгызырга, суның сыйфатын яхшыртырга, суны тәүлегенә 3000 кубка кадәр арттырырга һәм аварияләр һәм өзеклекләр куркынычын киметергә мөмкинлек бирә. 2026 елда әлеге программа кысаларында эшләр дәвам иттереләчәк.
Күп фатирлы йортларга капиталь ремонт ясау программасын гамәлгә ашыруның соңгы 5 елында район 1,3 млрд сум алган, 140 йортта ремонт ясалган, шул исәптән 36 йорт узган ел ремонтланган. Быел район 321 млн сум алган, бу 21 йортны тәртипкә китерергә мөмкинлек бирәчәк.
«Безнең ишегалды» программасын гамәлгә ашыру чорында күп фатирлы йортларның 234 ишегалды төзекләндерелгән, шул исәптән 44е — авыл җирлекләре территорияләрендә. Бу максатларга республика бюджетыннан 2 млрд 710 млн сум бүлеп бирелгән. Узган ел тагын 36 ишегалды төзекләндерелгән. Халыкның теләкләрен мөмкин кадәр исәпкә алынган. Быел 150 млн сумга 19 ишегалдын төзекләндерү планлаштырыла.
Соңгы 10 елда районда гомуми мәйданы 31,5 гектар булган 18 җәмәгать урыны төзекләндерелгән. Иң танылганнары - шәһәр сулыгы яр буе һәм Сокольский тавындагы парк. Әлеге территорияләрне сыйфатлы тоту өчен Бөгелмәнең Парклар һәм скверлар дирекциясе эшли башлаган.
Узган ел район муниципаль юлларны ремонтлау өчен рекордлы 1 млрд 50 млн сум һәм төбәк әһәмиятендәге юлларга тагын 298 млн сум акча алган. Шуның нәтиҗәсендә 53 км юл өслеге ремонтланган, шул исәптән 36 км — авыл җирлекләрендә һәм шәһәрнең шәхси секторында.
Бөгелмә районының аграр секторында бүген 1,5 меңгә якын кеше эшли. Зур булмаган гаилә хуҗалыклары да, «Эконива», «Август Агро», «Самара бройлеры» кебек эре җитештерүчеләр дә алга китә. Узган ел районның авыл хуҗалыгына инвестицияләрнең гомуми күләме 4,2 млрд сум тәшкил иткән. Шуның нәтиҗәсендә район агросәнәгать комплексы үсеше буенча алдынгы районнар рәтенә керә: узган елда җитештерү индексы буенча үсеш - 20%ка, ә җитештерелгән продукция күләме 6,4 млрд сумга якын тәшкил иткән.
Эшкуарлыкта дә уңай динамика күзәтелә: узган елда кече һәм урта бизнес субъектлары саны 6%тан күбрәккә арткан - бу 166 яңа предприятие. Әмма район икътисадында КУЭ өлеше 12% тәшкил итә. Бу, нигездә, Бөгелмәнең мәшгульлек структурасының тарихи яктан эре сәнәгать предприятиеләренә йөз тотуы белән аңлатыла.
Районның алга таба үсеше өчен алга киткән проектлар арасында - «Карабаш диңгезе» туризм-рекреация зонасы. Бу Бөгелмә, Әлмәт һәм Лениногорск арасында уңышлы урнашуы һәм көчле табигый параметрлары: 9 км озынлыктагы сулык, 24 км озынлыктагы яр сызыгы, урман массивлары һәм калкулыклары булган ландшафт хисабына махсус табигый комплекс. Проектның инвестицион потенциалы структуралаштырылган инде: 38 инвестлот формалаштырылган, потенциаль шәхси инвестицияләрнең гомуми күләме - 7,2 млрд сум. Проект 1,9 меңгә якын яңа урын һәм өстәмә эш урыннары булдырырга мөмкинлек бирәчәк.
Рөстәм Миңнеханов ассызыклаганча, бүгенге көндә төп бурыч - хәрбиләргә һәм аларның гаиләләренә ярдәм итү. Бөгелмә районында бу эш тиешле дәрәҗәдә оештырылган. Татарстан Рәисе шәһәр һәм районның хезмәт коллективларына, бизнес-бергәлекләргә һәм битараф булмаган бөгелмәлеләргә якын сугышчыларга ярдәмнәре һәм гуманитар йөкләр формалаштыруга керткән өлешләре өчен рәхмәт белдерде.
Рөстәм Миңнеханов билгеләп үткәнчә, Бөгелмә районы республика икътисадына зур өлеш кертә. Ел йомгаклары буенча ТТП күләме 92,6 млрд сум тәшкил иткән, үзләре җитештергән продукцияне төяп җибәрү күләме – 26,3 млрд сум. Шул ук вакытта сәнәгать җитештерүе индексы нибары 60% тәшкил итә. Татарстан Рәисе предприятиеләр икътисадын савыктыру мәсьәләләрен карарга өндәде.
2025 елда Бөгелмә районында шактый күләмдә төзелеш һәм ремонт эшләре башкарылган. 90нан артык объект төзелгән һәм капиталь ремонтланган. Рөстәм Миңнеханов ассызыклаганча, җирле әһәмияттәге мәсьәләләрне хәл итүдә нәтиҗәле инструментларның берсе - гражданнарга үз салым. Җирлек дәрәҗәсендә гражданнарның һәр сум акчасына республика бюджетыннан 4әр сум уртак финанслау бүлеп бирелә.
Район икътисадында кече һәм урта эшкуарлык өлеше 12% тәшкил итә. Рөстәм Миңнеханов ассызыклаганча, КУЭ өлкәсе көндәлек игътибар зонасында булырга тиеш: сәнәгать паркларын үстерү белән шөгыльләнергә, эшкуарлык өлкәсенә МХО ветераннарын җәлеп итәргә кирәк.
Агросәнәгать секторында вәзгыять сизелерлек яхшырган. Сөт терлекчелеге өлкәсендә нәтиҗәләр аеруча зур. Бүгенге көнгә районда тәүлеккә 130 тоннадан артык сөт савыла. Район бер сыерга сөт саву буенча - 2 нче урында һәм тулаем җитештерү буенча 11 нче урында тора. "Соңгы берничә елда Бөгелмә районы агросәнәгать комплексы өлкәсендәге күрсәткечләрен сизелерлек яхшыртты. Барлык авыл хезмәтчәннәренә нәтиҗәле хезмәтләре өчен рәхмәт белдерәм», - диде республика Рәисе, шулай ук районны авыл хуҗалыгының кече формаларын активрак үстерергә өндәде.
Рөстәм Миңнеханов торак-коммуналь комплексның торышына аерым тукталды. Узган ел район халкыннан торак-коммуналь хуҗалык мәсьәләләре буенча 3 меңләп мөрәҗәгать килгән - бу үткән ел белән чагыштырганда бер ярым тапкырга артык. Иң актуаль проблемаларның берсе – коммуналь челтәрләрнең тузганлыгы.
Татарстан Республикасы Рәисе искәрткәнчә, Татарстанда федераль программа белән беррәттән коммуналь инфраструктура объектларын модернизацияләү буенча колачлы республика программасы старт алган. Әлеге максатларга 12,6 млрд сум җибәрелгән. "Бөгелмә районында да берничә эш башкарылды. Бу бюджет кертемнәреннән тыш энергия ресурслары белән тәэмин итүчеләрнең инвестицион программаларын гамәлгә ашыруны тәэмин итәргә кирәк", - диде Рөстәм Миңнеханов.
Узган ел кара-каршы элемтә платформаларында бөгелмәлеләрнең җәмәгать транспорты эшенә күп мөрәҗәгатьләре теркәлгән. 2024 елда шәһәргә 14 яңа автобус бүлеп биргәннәр, әмма яртысы техник төзексезлекләр аркасында рейска чыкмый. Рөстәм Миңнеханов Бөгелмәдә җәмәгать транспортын савыктыру мәсьәләсенә игътибарлы булырга кушты.
Актуаль тема - демография. "Бөгелмә районында табигый кимү 687 кеше тәшкил итте. Мондый проблема тулаем республика өчен актуаль. Монда системалы хәл ителешләр кирәк. Шул ук вакытта сезнең районда предприятиеләрнең балалар белән эшләүчеләргә ярдәм итүенең уңай мисаллары бар. Бу тәҗрибәне хупларга кирәк", - дип тәкъдим итте Татарстан Республикасы Рәисе.
Рөстәм Миңнеханов ассызыклаганча, Бөгелмә - гомуми белем бирү сыйфаты буенча республикада танылган лидер. Шулай ук ул шәһәрдә КНИТУ-КХТИның көндезге филиалын ачу планын да хуплады.
Татарстан Рәисе билгеләп үткәнчә, мәктәпләр гаилә белән беррәттән яшүсмерләрнең уртак кыйммәтләрен һәм дөньяга конструктив карашын формалаштыру өчен җаваплы. Ул мәгариф учреждениеләрендә җинаятьләр кылган өчен җаваплылык чаралары турында аңлату эшен көчәйтергә, яшүсмерләр арасында хокук бозуларны кисәтергә, мәктәпнең ата-аналар җәмгыяте белән тыгыз элемтәдә торуын тәэмин итәргә кушты.
Шулай ук Рөстәм Миңнеханов юл хәрәкәте иминлеге, медицина учреждениеләрен кадрлар белән тәэмин итү, торак фондын имин файдалану, шул исәптән түбәләрне кардан һәм боздан вакытында чистарту мәсьәләләренә аерым игътибар бирергә өндәде.
Соңыннан Рөстәм Миңнеханов дәүләт бүләкләрен тапшырды. Батырлык ордены белән үлгәннән соң рядовой Дмитрий Самоделов бүләкләнде, бүләкне аның әнисе алды. Татарстан Рәисе «Фидакарь хезмәт өчен» медален Муса Җәлил исемендәге авыл хуҗалыгы ҖЧҖ директоры Хариса Әхмәтгәрәевага, «Ана даны – Материнская слава» медале - тугыз бала анасы Елена Конычевага тапшырды.
БЕЗНЕҢ ТЕЛЕГРАМ КАНАЛГА ЯЗЫЛЫГЫЗ!
Фикер өстәү
Фикерегез