Сәламәтлеккә кагылышлы мифлар һәм фактлар

Халык телендә сәламәт яшәү рәвешенә карата бәйле төрле сүзләр йөри. Аларның киң таралганнарына ачыклык кертергә булдык.

Миф: Сәламәт яшәү рәвеше – даими диета ул.

Чынбарлык: Диета дип гадәттә тукланудагы вакытлы чикләүләрне атыйлар. Ә сәламәт яшәү рәвеше – мәңгелек ул. Өстәвенә, диета, диюгә моңсу булып китә, бик үк тәмле булмаган ризыклар күз алдына килә. Аны тотканнан соң еш кына югалткан авырлыкны берничә айдан тагын җыю куркынычы бар. Ә сәламәт туклану – тәмле, файдалы, күптөрле һәм туклыклы да. Дөрес туклана башлау кефирлы һәм карабодайлы диетада утыруга караганда күпкә җиңелрәк һәм нәтиҗәлерәк.

Миф: Хәзерге тормыш ритмында сәламәт яшәү рәвеше алып бару мөмкин түгел.

Чынбарлык: Чыннан да, хәзерге заман шәһәр кешесенең, әле ул офис хезмәткәре дә булса, сәламәт тормышка өмете бөтенләй юк кебек. Хроник йокысызлык, даими стресс, ярымфабрикатлар белән туклану – шәһәр кешесенең гадәти яшәеше, дияргә була. Ә чынлыкта шактый киеренке эш графигы булса да, теләк булганда, үз тормышыңны сәламәтрәк итәргә мөмкин. Аздан башларга: эш вакытында тәмәке тартырга чыкмасаң, бер сәгатькә кадәр вакыт янга кала, Бу – сәламәтлеккә дә файда. Эшкә барганда һәм кайтканда җәяү йөрсәң, пилмән урынына туңдырылган яшелчәләр сатып алсаң, йоклар алдыннан социаль челтәрләрдә утырмасаң һәм сериаллар карамасаң, үзгәрешләр озак көттермәс.

Миф: Көненә 2–3 литр су эчәргә кирәк.

Чынбарлык: Һичшиксез, су бернинди зарар китермәячәк, ләкин күп микъдарда файдалы дип саналган әйберләр зарарлы булырга мөмкин. Аш, чәй, су, яшелчә һәм җиләк-җимешләрнең һәммәсен дә су исәбенә кертегез. Әгәр суны артык күп эчсәң, гипонатриемия – организмда тозларга кытлык башланырга мөмкин. Бу йөрәк-кан тамырлары һәм башка җитди авырулар куркынычын арттыра.

Миф: Туңдырылган ризыкларда бернинди дә файдалы матдәләр калмый.

Чынбарлык: Җиләк-җимеш һәм яшелчәләрне дөрес итеп җыеп туңдырганда, файдасы туңдырылмаганыннан ким булмаска мөмкин. Чөнки салкын эшкәртү һәм һава кермәслек итеп каплап кую, кояшта яисә супермаркет суыткычында яткан ризыкларга караганда витаминнарны күбрәк саклый.

Миф: Матдәләр алмашының сүлпәнлеге симерүгә китерә.

Чынбарлык: Тикшеренүләр күрсәткәнчә, симез кешеләрдә матдәләр алмашы ябык кешеләрнекенә караганда тизрәк бара икән. Тик проблема шунда: симерүдән интегүче кешеләр гомерләрен күбесенчә утырып уздыра. Артык авырлыктан котылу юлы – хәрәкәт! Гәүдә авырлыгы артык булганнар эш вакытында бары тик өстәл яныннан торып кына да матдәләр алмашын 40 процентка тизләтергә мөмкин.

Миф: Спорт белән иртән шөгыльләнү яхшырак.

Чынбарлык: Күнегүләр ясау өчен вакыт сайлаганда шәхси ритм зур әһәмияткә ия. Иртә торучы «тургай»ларга иртәнге 6 да торып йөгерү берни түгел, ә менә озаграк йокларга гадәтләнгән «ябалак»лар өчен ул зур сынау булырга мөмкин. Кайбер галимнәр спорт белән шөгыльләнер өчен иң кулай вакыт 16:00 сәгатьтән 18:00 гә кадәр һәм ул яхшы нәтиҗә бирә дип саный. Бу вакыт аралыгында тәннең авырту бусагасы кими, ә акыл эшчәнлеге активлыгы югары дәрәҗәдә саклана.

Сүз уңаеннан, хәзерге вакытта Татарстанда “Һәр кешегә сәламәтлек” төбәк проекты гамәлгә ашырыла.

БЕЗНЕҢ ТЕЛЕГРАМ КАНАЛГА ЯЗЫЛЫГЫЗ!