ИҖТИМАГЫЙ-СӘЯСИ ГОМУМТАТАР ГАЗЕТАСЫ

/№ 42, 23.03.2019/

Утырып уйлар уйларлык...


Парламентның бер утырышында да берьюлы дүрт нотык тыңлаган юк иде бугай, 18 март көнне чыгышларга тиендек. Ни сәбәп, алар ялыктырмады, чөнки һәрберсендә утырып уйлар уйларлык гыйбрәт-мәгълүмат бар иде.  

1-5

Татарстан мәгариф һәм фән министры Рафис Бор­һановтан сискәндерерлек сүзләр ишетмәдек үзе. Балалар бакчаларында урын җитмәүдән зарланган ата-аналарны бераз тынычландырып буладыр. Узган ел бездә 800 урынлы балалар бакчасы төзелгән, быелгы ел башында тагын берсе ачылды. Рафис Тимерхан улы әйтүенчә, 2019 ел ахырына тагын 29 балалар бакчасы төзелеп бетәчәк, шуларның 27се – “Демография” милли проекты кысасында. 2022 елга бакчада балага урын юк, дип зарланып йөрүче булмаячак. Һәрхәлдә, шуны вәгъдә итәләр. Тик менә балалар санын ничек “планлаштырырга”?

 
Бала хокукларын яклау буенча вәкил Гүзәл Удачина нотыгыннан аңлашылганча, узган ел бездә халык саны арткан. Балалар саны арту исә, гомуми артуның 21 процентын тәшкил итә. Балалар үлеме азайган, 365кә калган. Гүзәл ханым элек ничә булганын әйтмәде, әмма бездә көн саен бер баланың вафат булуы барыбер уйландыра.


Күңелне борчыган тагын бер мәсьәлә: гаиләдә, белем бирү учреждениеләрендә бала хокукларының ничек яклануы. Бала тәрбияләүдә гаиләнең роленә тукталып тормыйк, сабыйның “үз оясы”нда рәнҗетелүе, ятим калып, чит гаиләләргә элә­гүе, еш кына анда да ата-ана назын тоймавы турында аерым сөйләшергә кирәк. Ә менә мәктәпләрдә укучы­лар­ның үзара чәкәләшүе, укучы һәм укытучы арасында килеп чыккан, йомшак кына әйткәндә, аңлашыл­мау­чанлыкның ешаюы шулай ук уйландыра. Бү­ген “конфликтная ситуация в школе” дигән гыйбарә те­лебезгә керде. Г.Удачина әйтүенчә, бу хәл аерым оч­рак кысаларыннан чыкты һәм ызгышларны булдырмас өчен ниндидер чаралар системасы эшләргә кирәк. Мәктәпләрдә “татулаштыру хезмәте” эшчәнлеген арттыру, комиссияләр төзү хакында да сөйләшә башладылар. Үземнең мәктәптә укыган чаклар искә төште. Укучы­лар­ның үз арасында, укучы белән укытучы арасында ызгыш-гауга чыгуын хәтер­ләмим мин. Моны, бәлки, ул заманда гаиләләрнең нык­лыгы, гаиләдә әдәп-әхлак тәр­биясенең югары булуы белән аңлатыргадыр.

 

Г.Удачина китергән саннарга бак­саң, 2018 ел ахырына бездә хәерсез гаиләләр (неблагополучные) 7582 булып, аларда 12897 бала тәр­бия­ләнгән. “Оясында ни күрсә, очканда шуны күрә” бит, хәерсез гаиләләрдә бала нинди тәрбия ала соң? Мондый гаиләләрнең ачы язмышын, бәлки, тормыш дәрә­җәсенең нинди булуы белән дә бәйләргәдер. Әгәр узган ел ахырына республикабызда ятим балалар санын 11136 диләр икән, азмы, күпме бу? Икенчедән, ятим­леккә дучар ителүнең сә­бәп­ләре нинди? Тагын бер сан китерик: 2018 елда 13456 гаилә таркалган, бу хәлнең бала психикасына ничек тәэсир итүен чамалыйсыз инде. Ә никах­лар­ның нык булмавын ничек аңлатырга? “Характерлар туры килмәде” дип кенә котылып булмастыр. Яшәе­ше­безнең бөтен уңай һәм тис­кәре күренешләре җәм­гыять­нең халәтенә бәйле. Без – җәмгыять җи­мешләре.


Бүген мин Дәүсовет утырышында ясалган ике генә нотыкка тукталдым. Хә­зер­гә уйланыр өчен язганнарым җитеп торыр һәм сүз­нең дәвамы булыр дип уйлыйм.

(“Ватаным Татарстан”,   /№ 40, 20.03.2019/)


Бу язманы шәхси сәхифәгезгә дә урнаштырыгыз:


Язмага фикерегезне өстәгез

Фикерләр: 0

Архив

Котлыйбыз!